សរសេរនៅលើទំព័រ Facebookផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី១០ ខែមករាឆ្នាំ ២០១៥នេះលោក កែម ឡី អ្នកស្រាវជ្រាវសង្គមកម្ពុជា បានលើកឡើងថា «ពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបស្រេចឃ្លាត និងរង់ចាំការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមាននៅពេលដ៏ខ្លីខាងមុខឆ្ពោះទៅរកយុត្តិធម៌សង្គម ភាពរីកចម្រើនតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌បុគ្គល វប្បធម៌ស្ថាប័ន ភាពជាអ្នកដឹកនាំល្អ និងរបៀបដឹកនាំប្រកបដោយការចូលរួម តម្លាភាព គណនេយ្យភាព និង ប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ»។
លោក កែម ឡី បន្តថា «ប៉ុន្តែកន្លងមក ពលរដ្ឋតែងតែផ្តល់ក្តីសង្ឃឹមទៅលើបុគ្គលជិះសេះសម្នាក់ ដែលមានវិជ្ជាគុណខ្ពស់ និងប្រាជ្ញាឈ្លាស់វៃបំផុតលើសគេ ជួយពលរដ្ឋ និងសង្គ្រោះប្រទេសជាតិទៅវិញ។ ជាទ្រឹស្តី និងការអនុវត្តន៏ជាក់ស្តែងក្នុងសង្គមប្រជាធិបេត្យ ការផ្លាស់ប្តូរមួយជាវិជ្ជមាន ឆាប់រហ័ស និរន្តភាព មានសមធម៌ សមភាពសេដ្ឋកិច្ច មានយុត្តិធម៌ និងមានភាពស្មើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់ លុះត្រាណាតែពលរដ្ឋច្រើនរូបមានព័ត៌មាន (តាមដានព័ត៌មាន) សមត្ថភាព(ចំណេះដឹង បទពិសោធន៏ និងអកប្បកិរិយាល្អ) គិតបែបស៊ីជម្រៅ សេរីភាពគំនិត មានភាពសកម្ម និងជាពលរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងគ្រប់ទិដ្ឋភាពសង្គមទាំងសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ សង្គមកិច្ចក្នុងគោលបំណងឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្ស ស្ថាប័ន និងថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនយ៉ាងពិតប្រកដ»។
អ្នកស្រាវជ្រាវសង្គមកម្ពុជាដដែលរូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «ក្តីសង្ឃឹមតែម្យ៉ាងគត់ដែលសង្គមខ្មែរមានការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមាន យ៉ាងឆាប់រហ័យ ចៀសផុតពីអណានិគមបែបថ្មីរបស់យួន ការពារបានបូរណៈភាពទឹកដី និងពលរដ្ឋគ្រប់រូបរស់នៅដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរនោះរួមាន១១ចំណុចខាងក្រោម៖
១. ពលរដ្ឋគ្រប់រូបបន្តតាមដានព័ត៌មាន និងចូលរួមគ្រប់សកម្មភាពសង្គមបន្តទៀតតាមរយៈប្រព័ន្ធសង្គម និងដោយផ្ទាល់។
២. ចូលរួមជាសមាជិកសកម្មក្នុងបណ្តាញសង្គមនានាដូចជាបណ្តាញ យុវជន ជនជាតិដើមភាគតិច សហគមន៍ព្រៃឈើ នេសាទ សមាគមន៍កសិករ កម្មករ សហជិព អាជីវករ ព្រះសង្ឃ ។ល។
៣. បន្តតាមដានអ្នកនយោបាយ អ្នកដឹកនាំរដ្ឋ ថាតើពួកគាត់ជាបុគ្គលប្រជាធិបតេយ្យ ឬអត់ ឬពួកគាត់មានភាពជាអ្នកដឹកនាំល្អទេ ពួកគាត់មានសមត្ថភាពខ្ពស់ទេ សារនយោបាយឬពាក្យ សម្តីនិងការអនុវត្តន៏របស់ពួកគាត់ដូចគ្នាឬទេ និងតាមដានភាពស្មោះត្រង់ និងសុច្ចរិតរបស់ពួកគាត់ខ្ពស់ដែរឬទេ។
៤. តាមដានគោលនយោបាយ និងសារនយោបាយរបស់ពួកគាត់មានភាពត្រឹមត្រូវកម្រិតណា និងអាចដោះស្រាយបញ្ហាជូនពលរដ្ឋបានដែរឬទេ និងដោយវិធីណា។
៥. តាមដានថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយ គណបក្ស និងថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋ ថាតើពួកគាត់មានភាពស្អាតស្អំដែរឬទេ មានអំពើពុករលួយឬទេ មាននិយមសាច់ញាតិដែរឬទេ និងពួកគាត់គិតតែប្រយោជន៏គ្រួសារ ឬកូនៗគាត់ដែរឬទេ។
៦. ពលរដ្ឋគ្រប់រួបចូលរួមចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត តាមដានបញ្ជីរឈ្មោះបោះឆ្នោត និងទៅបោះឆ្នោតទាំងអស់គ្នាក្នុងការជ្រើសរើសគណបក្សណាដែលមានគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ អនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យផ្ទៃក្នុងបក្ស និងដែលជាក្តីសង្ឃឹមក្នុងការផ្លាស់ប្តួរ និងមិនមានហានិភ័យពេលខ្លួនទៅដឹកនាំតាមលំនាំផ្តាច់ការនោះ។លើសពីនេះទៅទៀត ពលរដ្ឋគ្រប់រូបចូលរួមធ្វើជាពលរដ្ឋល្អ មានសីលធម៌ សុជីវធម៌ខ្ពស់ មិនប្រព្រឹត្តអំពើពុកលួយ មិនបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ មិនប្រើប្រាស់អំពើហិង្សារទៅលើជនរួមឈាម និងជនជាតិដ៏ទៃ។
៧. ពលរដ្ឋគ្រប់រូបចូលរួមយ៉ាងសកម្មភាពក្នុងជីវភាពនយោបាយទាំងអស់គ្នា(ពលរដ្ឋម្នាក់ជាអ្នកនយោបាយម្នាក់)ក្នុងចលនានយោបាយក្តី ចលនាមហាជនក្តី និងចលនាគណបក្សនយោបាយក្តី។
៨. ពលរដ្ឋគ្រប់រូបចូលរួមយ៉ាងសកម្មដើម្បីកែប្រែទម្លាប់មិនល្អ ភាពជាអ្នកដឹកនាំមិនល្អ និងវប្បធម៌នយោបាយមិនល្អរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយបច្ចុប្បន្ន។
៩. ពលរដ្ឋគ្រប់រួបចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងចលនា និងកម្លាំងមហាជនដើម្បីឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមានក្នុងគោលដៅរួមគឺសង្គមមួយមានការរីកចម្រើន ប្រទេសជាតិរក្សាបានបូរណៈភាពទឹកដី និងមានអធិបតេយ្យភាពពេញលេញ សង្គមមានយុត្តិធម៌ គ្មានអំពើពុករលួយ និងពលរដ្ឋគ្រប់រូបរស់នៅដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរពិតប្រាកដ ។
១០. តាមដាន និងផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តលើគណបក្សនយោបាយណាដែលមានគោលនយោបាយដោះស្រាយជនអន្តោប្រវេសន្តវៀតណាមសមស្រប និងមានប្រសិទ្ធិភាព(ពលរដ្ឋត្រូវចេះពិនិត្យ ពិភាក្សា និងពិចារណាលើយន្តការដោះស្រាយជនអន្តោប្រវេសន្តវៀតណាម ថាតើសមស្របទេ?មានប្រសិទ្ធិភាពទេ? និងអាចទៅរួចទេ?ពីព្រោះរឿងនេះជាអាយុជីវិតជាតិទាំងមូល)។
១១. ពលរដ្ឋត្រូវមើលគោលនយោបាយរបស់គណបក្សក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន និងដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចបានល្អ និងមានប្រសិទ្ធិភាពរួចផុតពីអណានិគមន៍បែបថ្មី និងរួមផុតពីការបាត់បង់ទឹកដីខ្មែរទៅថ្ងៃអនាគត(ពលរដ្ឋត្រូវពិនិត្យ ពិភាក្សលើបញ្ហានេះឲ្យម៉ត់ចត់ និងស៊ីជម្រៅបំផុតព្រោះជារឿងជាតិទាំងមូល)។ពលរដ្ឋមានសមត្ថភាពចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងសកម្មភាពសង្គមពេញលេញនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមានយ៉ាងឆាប់រហ័យ»៕
(ដោយ៖គួន សំបូរ)
0 comments:
Post a Comment